Szlak Architektury Drewnianej

         Szlak architektury drewnianej jest to jedyna taka duża incjatywa w Europie ze względu na różnorodność
i wielokulturowość zawartą w utworzonych dla każdego rejonu szlakach, trasach, regionach. Projekt ten to sposób na ocalenie przed zapomnieniem zabytków architektury dawnej wsi, głównie architektury - ale również kultury, sztuki ludowej.
Wiele z zabytków, do których można zaliczyć kościoły, cerkwie, przydrożne kapliczki, domy, chałupy i dworki, drewniane zabudowania gospodarskie, karczmy i leśniczówki, pałacyki
i skanseny, to obiekty, które zostały wpisane do międzynarodowego spisu zabytków UNESCO. Projekt szlaku jest wspierany przez Państwową Służbę Ochrony Zabytków - Biuro Ochrony Zabytków jak również przez lokalne samorządy.
         Obiekty zostały oznakowane tablicami informacyjnymi - stojącymi przed głównym wejściem do obiektów, na których umieszczono krótki rys historyczny obiektu w trzech wersjach językowych (polskiej, angielskiej i niemieckiej) oraz schematyczną mapkę calego szlaku wraz z oznaczeniem usytuowania obiektu na szlaku. (Wikipedia)

         W gminie Olsztyn, znajdują się dwa obiekty, leżące na szlaku architektury drewnianej:

Ruchoma szopka Jana Wewióra
w drewnianej chałupie z końca XIX w.
ul. Kuhna 1, Olsztyn
patrz: Szopka olsztyńska

Dom - "Szopka olsztyńska" (fot. Szymon Wewiór)

Kościół Św. Idziego z 1789 r. w Zrębicach
         Parafia w Zrębicach istniała już w 1334 roku w spisach świętopietrza wymieniana jako Sdrzambicze (miejsce wytrzewione z krzaków i lasów). Według podania, wieś Zrębice powstała w czasie założenia grodu w Olsztynie, a więc za panowania króla Kazimierza Wielkiego, w pierwszej połowie XIV wieku. W XV wieku księga Uposażeń Jana Długosza podaje opis parafii, jej uposażenia i płaconych dla Biskupca krakowskiego dziesięcin (L.B. II 222). Parafia wspomniana jest także w 1529 r. jako należąca do dekanatu Lelowskiego, zaś w 1581 r. wieś Zrębice wymieniona jest jako należąca pod względem świeckiej administracji do zamku olsztyńskiego. Następny opis parafii i kościoła drewnianego, którego lokatorem był król, podaje w roku 1598 wizytacja Jerzego kard. Radziwiłła, biskupa krakowskiego. Do parafii należały wtedy Zrębice, Krasawa, i Kuźnica-Łosiny. Z niej wydzielono w 1606 roku nową parafię w Poczesnej.

(fot. Tomasz Chaładus)

         Kościół drewniany w 1778 r. chylił się już ku upadkowi (był to prawdopodobnie ten kościół drewniany, który został zbudowany z fundacji króla Kazimierza Wielkiego). W 1782 roku wizytator, ksiądz Jacek Kochański, nakazał gruntowny remont świątyni oraz wybudowanie nowej. Obecnie istniejący drewniany kościół został zbudowany staraniem i kosztem proboszcza, księdza Wojciecha Bulińskiego w 1789 r. Przypuszczalnie znajdują się w nim pewne fragmenty pierwszego kościoła.

(fot. Tomasz Chaładus)

         Zabytki znajdujące się w kościele to: obraz św. Idziego malowany staraniem księdza proboszcza Bartłomieja Magdalińskiego w 1652 roku. do kaplicy św. Idziego na polach, przeniesiony do kościoła w 1789 r. wskutek zniszczenia kaplicy; obraz Matki Bożej zwany Betlejemką w bocznym ołtarzu, pochodzący z XV wieku, pędzla nieznanego artysty; figura Pana Jezusa Zmartwychwstałego pochodząca z XVII wieku, (Betlejemka i figura skradzione w 1998 r.); kamienna chrzcielnica ze zwieńczeniem łańcuszkowym z XVIII wieku; ołtarze barokowe również z XVIII wieku; kropielnica miedziana w kruchcie z roku 1717; dzwon z drewnianej dzwonnicy z 1632 roku. Wokół kościoła rosną także zabytkowe lipy.

(fot. Tomasz Chaładus)