Świat zwierząt

Obecnie natomiast możemy spotkać w Olsztyńskich lasach nieco skromniejsze zwierzęta, takie jak kuny domowe, wiewiórki, łasice, orzesznice, myszy leśne, popielice czy chomiki.
W wiekszych lasach i rezerwatach żyją sarny, jelenie, lisy i dziki. Nie można zapomnieć również o symbolu przyrody jurajskiej - nietoperzu.

Według regionalizacji zoogeograficznej teren gminy Olsztyn wchodzi w skład dzielnicy Środkowoeuropejskiej i krainy Jury Krakowsko-Częstochowskiej.
Spośród ptaków spotkac możemy myszołowa, sokola pustulkę, puszczyka czy krogulca.
Ciekawym ptakiem jest rzadki kulon, żyjący na większych obszarach piaszczystych, spotykany na Pustyni Błędowskiej i w okolicach Olsztyna.
Licznie reprezentowane są też małe ptaki śpiewające i kuraki (bażant, kuropatwa).

W lasach okolic Olsztyna spotyka sie czasem drozda śpiewaka, trznadla, turkawkę, kretogłowa, puszczyka, dzięcioła zielonego i lelka kozodoja.

Na obszarze Jury świat zwierząt pod wpływem wielowiekowego oddziaływania czlowieka uległ ogromnym zmianom.
Spośród ssaków w większych kompleksach leśnych żyją wspomniane wyżej sarny, dziki, mniej liczne jelenie, lisy i borsuki.

Dzięki dużemu nagromadzeniu na terenie gminy jaskiń dość duża jest różnorodność gatunkowa nietoperzy. Spośrod 22 gatunków nietoperzy spotykanych w Polsce, 18 stwierdzono w okolicach Olsztyna i Janowa, wiele z nich ma tutaj północną granicę swego zasięgu, m.in. podkowiec mały i nocek orzęsiony.
W ostatnich latach, na skutek chemizacji środowiska, maleje liczba nietoperzy, zwłaszcza związanych z jaskiniami. Dlatego rzadziej już można spotkać ich zimowe kolonie.

Do niedawna żyl jeszcze ciekawy wąż Eskulapa, jednak od kilku lat nikt już nie stwierdził jego obecności. Sporo za to możemy spotkać jaszczurek, zwinek i żyworodek, a także padalca i żmiję zygzakowatą.

Z płazów na wyróżnienie zasługuje ropuszka - kumak nizinny, z brzuchem o jaskrawym kolorze, ropucha szara, ropucha paskówka i rzekotka drzewna.

Spośród bezkregowców możemy znaleźć w Sokolich Górach kilka gatunków endemitycznych, które zachowaly sie jeszcze z epoki lodowcowej.
Są to m.in. chrząszcze Catos tristis infernus i Choleva septentrionis gracilenta. Na Wyżynie zachowało się ogólnie dość dużo gatunków zwierząt reprezentujących minione okresy i epoki geologiczne.

Najnowsze badania wykazaly, że niektóre reliktowe gatunki pochodzą nawet ze schyłku pliocenu (młodszy trzeciorzęd), a więc przetrwały całą epokę lodową.
Mogło tak sie stać dzięki temu, że nawet podczas najdalej na południe wysuniętego pierwszego zlodowacenia cały główny grzbiet Wyżyny Krakowskiej nie byl pokryty lądolodem.
Wytrzymale na zmiany klimatyczne były również niektóre gatunki ślimakow, pochodzące z ostatniego okresu międzylodowcowego.
Przetrwały więc trzecie zlodowacenie, podczas którego panował tu co prawda suchy, kontynentalny klimat subarktyczny, ale mikroklimat nasłonecznionych skałek byl znacznie łagodniejszy.

Ostatnie zlodowacenie przetrwały takze: lis pospolity, skowronek polny i kawka. Po ostatecznym ustąpieniu lodowca klimat stopniowo sie ocieplał, na Wyżyne przybyło wiele nowych gatunków zwierząt ciepło- i sucholubnych.